"A long time ago in a galaxy far, far away..." Met deze sprookjesachtige woorden en die eerste magische tonen van de muziek van John Williams, begon het eerste deel van de nieuwe Star Wars-trilogie of liever gezegd, de prequelogy. We schrijven 19 mei 1999 als Star Wars: Episode 1 - The Phantom Menace zorgt voor lange rijen voor de bioscopen wereldwijd. Groot en klein wurmt zich in grote getale de bioscoopzalen in. Na het laatste deel, Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi uit 1983, verscheen eindelijk het langverwachte eerste deel uit de Star Wars-saga. De verwachtingen waren buitengewoon hoog. Zou het regisseur George Lucas (Star Wars, Indiana Jones) lukken om een nieuwe generatie kijkers te veroveren en een oude generatie tevreden stellen? Hoe de saga zou beginnen was al bekend. In Episode I volgen we een jonge Anakin Skywalker, niets wetende over zijn uiteindelijke lot.

Met alle 3D-hype dat zich nu afspeelt in de filmwereld, was het natuurlijk slechts een kwestie van tijd dat George Lucas alle films wéér zou uitbrengen, alleen nu in de derde dimensie. Star Wars: Episode I - The Phantom Menace 3D is de eerste van de zes delen waarbij een extra brilletje noodzakelijk is. In de oude trilogie volgden we het verhaal van Luke Skywalker. In de nieuwe het verhaal van zijn vader, Anakin.

Het moeilijke voor George Lucas was het vinden van de juiste persoon voor de iconische rol van Anakin Skywalker. Er was veel interesse van bekende kindsterren die graag de rol wilden spelen. Bekend is dat zelfs Haley Joel Osment van The Sixth Sense auditie heeft gedaan, maar nooit werd teruggebeld. George Lucas besloot dat hij een onbekende de rol wilde geven en werd Jake Lloyd (Jingle All The Way) uiteindelijk gecast als de kleine Anakin.

Daarentegen castte hij wel bekende gezichten voor de rol van Qui-Gon Jinn (Liam Neeson, Schindler’s List) en Obi-Wan Kenobi (Ewan McGregor, Trainspotting). Nathalie Portman (Black Swan) was samen met Keira Knightley (Pirates of the Caribbean) in de race voor koningin Amidala, waarvan de eerste het uiteindelijk is geworden. Keira zou later een kleine rol krijgen in de film als Amidala’s hulpje. Senator Palpatine zou gespeeld worden door de terugkerende Ian McDiarmid, die in Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi nog meespeelde. Samuel L. Jackson (Pulp Fiction) had ooit de wens uitgesproken om in een Star Wars-film te mogen acteren en deze wens liet George Lucas in vervulling gaan met een rol naast Yoda in de Jedi-Raad als de Jedi Mace Windu.

Het zijn roerige tijden. Onder druk van de duistere Sithmaster Darth Sidious wordt de planeet Naboo waar koningin Amidala de scepter zwaait, geblokkeerd door een handelsschip van de Handelsfederatie. De Senaat is het hier niet mee eens en stuurt Jedimaster Qui-Gon Jinn en zijn leerling Obi-Wan Kenobi naar het schip om te onderhandelen over het opheffen van de blokkade. Daar aangekomen horen ze dat de Handelsfederatie geen plannen heeft om te onderhandelen en een invasie voorbereid op Naboo. Qui-Gon en Obi-Wan belanden in een hinderlaag met droids, maar weten te ontkomen en vluchten naar Naboo om Amidala te waarschuwen.

Darth Sidious heeft inmiddels zijn leger opdracht gegeven om de invasie te beginnen van Naboo en wil koste wat kost Amidala gevangen nemen. Als de twee Jedi’s onderweg Jar Jar Binks ontmoeten en samen met hem Amidala bevrijden en ontkomen, wordt hun schip aangevallen. Doordat de hyperdrive van het schip beschadigd is, moeten ze noodgedwongen landen op de afgelegen planeet Tatooine. Hier zijn ze even veilig en hebben tijd om de hyperdrive te laten repareren. Ze vinden een werkplaats en ontmoeten hier de jonge werknemer Anakin Skywalker die samen met zijn moeder slaven zijn van de eigenaar Watto.

Als Darth Sidious achter de schuilplaats van Amidala komt geeft hij zijn leerling, de duivelse Sith Darth Maul, de opdracht om achter hen aan te gaan richting Tatooine. Darth Maul gehoorzaamt zijn meester en vertrekt om eens en voor altijd af te rekenen met de vorstin van Naboo. Als Qui-Gon wat meer tijd doorbrengt met Anakin voelt hij iets wat hij niet eerder heeft gevoeld. Hij neemt een vreemde onzichtbare kracht waar die alleen Jedi’s kunnen aanvoelen. Die kracht heet ‘The Force’. Er bestaat een legende onder de Jedi’s, dat er ooit een man zou opstaan en uitgroeien tot de grootste en machtigste Jediridder ooit. Deze Jedi zou dan het balans tussen goed en kwaad voor altijd herstellen.

Als Qui-Gon na het voeren van een experiment erachter komt dat Anakin inderdaad weleens dié uitverkorene kan zijn, besluit hij om Anakin samen met Obi-Wan Kenobi, ondanks alle gevaren én een Sith-Lord in de achtervolging naar Coruscant te brengen, het hoofdkwartier van de Jedi-Raad, om op die manier een bevestiging te krijgen van zijn vermoedens.

De conversie van 2D naar 3D van Star Wars: Episode I - The Phantom Menace is verre van perfect. Dat kon ook niet anders want de film is nooit in 3D geschoten. Echter, juist bij Star Wars is het jammer dat de conversie achteraf, duidelijk te zien is. We zullen nooit te zien krijgen (tenzij er een Episode VII komt) hoe een Star Wars-film, die vanaf het begin in 3D is geschoten, eruit zou kunnen zien op het witte doek. Het effect van Episode I lijkt een beetje op de wat hedendaagse 2D-films die naderhand zijn omgezet. Denk aan Clash of the Titans die slechte kritieken kreeg alleen al vanwege de slechte conversie. The Phantom Menace hangt er een beetje tussenin. Industrial Light & Magic heeft getracht om het zo goed mogelijk om te zetten, maar veel wordt er niet toegevoegd aan de film. Wat opvalt is dat in sommige scènes het effect er soms echt geforceerd uitziet. Dat is het grote probleem met deze nabehandeling. Er hoeft niet in elke scène een 3D-shot, de kijker heeft liever dat het effect iets toevoegd dan dat het zomaar toegepast wordt.

Vanaf het moment dat George Lucas aankondigde een nieuwe trilogie uit te brengen en dat Star Wars: Episode I - The Phantom Menace in de zalen draaide, was er over elk detail wel een mening. Waar ging het verhaal over? Wat zou de titel worden? Iedereen die maar een beetje affiniteit met Star Wars had leek wel over zijn schouders mee te kijken. Toen eindelijk bekend werd dat Anakin Skywalkers leven gevolgd zou worden waren de meningen hevig verdeeld. Was dit wel het juiste verhaal? Wat betekende The Phantom Menace eigenlijk?

Alle geruchtenmachines draaiden op volle toeren. Welke nieuwe karakters zou Lucas introduceren? Zouden er bekenden terugkomen zoals Yoda, Han Solo, Chewbacca of een jonge Luke Skywalker? Bij het uitbrengen van de eerste trailer van The Phantom Menace, raakte het internet dan ook bijna verstopt, zoveel aandacht was er voor de nieuwe reeks. Na de release begon langzaam de kritiek binnen te druppelen. De teleurstelling was voelbaar bij de loyale fans over het te kinderachtig en wazig geschreven verhaal. Vooral het optreden van Jake Lloyd als Anakin zorgde voor veel irritatie met een ‘Yippee’ hier en een ‘Oops’ daar. Was dit irritant jongetje dé man die later zou uitgroeien tot de grote Darth Vader? Het spel van Lloyd als Anakin was niet het ergste minpunt van de film. Dat was zonder twijfel het karakter Jar Jar Binks, het wezen dat voor een groot deel uit een computeranimatie bestond. Sommige vonden hem niet zo storend maar een overgroot deel kunnen tot vandaag de daag Episode I niet meer kijken vanwege zijn aanwezigheid in de film.

Als de gehele saga achter elkaar gezet wordt dan valt het matig geschreven The Phantom Menace heel erg op. Gaandeweg wordt de serie een stuk beter, maar toen in 1999 deze film uitkwam als eerste in de nieuwe trilogie, dropen veel bezoekers met een genaaid gevoel de zaal uit. Was dit nou wat Lucas te bieden had als het verhaal voor deel één? Juist deze, de eerste, had zoveel mogelijkheden en nieuwe werelden te bieden. We werden afgescheept met een oninteressant verhaal over een handelsoorlog en een invasie van droids die doet denken aan figuren uit een slechte Chuck Jones-tekenfilm. Episch, dat is het gevoel wat gemist werd. Juist Anakins verhaal dat in tien minuten voorbij kwam op Tatooine had zo interessant kunnen zijn als verhaallijn. Een gemiste kans. Star Wars: Episode I - The Phantom Menace 3D zal altijd een vreemd en mager buitenbeentje blijven in de serie.  

Lees ook:

delen |